. بخشی از این تهدیدات طبیعی و غیرطبیعی که زندگی انسان را در معرض خطر قرار میدهند تهدیدات زیستی میباشند.

تهدیدات زیستی، گونه نوینی از تهدیدات می باشند که دارایی های زیستی جامعه همچون آب، مواذ غذایی، محصولات کشاورزی، دارو و به طور کلی سلامت جامعه را تهدید مینمایند.

 تروریسم زیستی یعنی به کارگیری هوشمندانه همه مؤلفه های قدرت اعم از علمی، فرهنگی، سیاسی، دیپلماسی علیه دیگر کشورها و باید خاطر نشان کرد که یکی از پنج تهدید عمده که در سخنان سالانه مقامات آمریکایی به آن توجه میشود، فعالیت فراگیر و پرداختن به عرصه تهدیدات زیستی، هم از حیث به کارگیری از آن علیه دیگر کشورها و هم مبارزه با اقداماتی که در این زمینه علیه خود این کشور صورت میگیرد، است؛ لذا امروزه توجه به این مسئله امر جدی و مهم در سیاست کشورها به شمار میرود .

بسیاری از صاحب نظران و کارشناسان نظامی براین تصور هستند که سلاح های بیولوژیک با وجود اینکه تا به امروز صرفًا به صورت پراکنده و محدود و بسیاری اوقات آزمایشی مورد استفاده قرار گرفته اند اما دارای امتیازاتی نسبت به دیگر سلاح های کشتار جمعی مانند سلاح های شیمیایی و اتمی می باشند.

 وجود قدرت آسیب زایی بالا و گستردگی دامنه تهدایدات زیستی را از جمله ویژگیهای این تهدیدات می باشد. توجه به نمونه کوچکی از این نوع تهدیدات نشان میدهد که بسیاری از بیماری و آلودگیهای ناشناخته و جدید در سطح دنیا، خارج شده از آزمایشگاههای پیشرفته تحقیقات بیولوژیک آمریکا است که تهدیدی جدی برای تمام دنیا محسوب میشود.

تمام این موارد حاکی از آن است که توجه به مقوله تهدیدات زیستی میبایست در اولویت قرار گیرد و راهکار مقابله با این گونه از تهدیدات، به کارگیر ی پدافندغیرعامل در حوزه تهدیدات زیستی است که با استفاده از راهکارهای نوین بتواند با عوامل تهدیدات زیستی مقابله نموده و تلفات و خسارات ناشی از آنها را به حداقل برساند.

 با توجه به خطرات بالقوه جنگ و عملیات خرابکار انه بیولوژیک، برنامه ریزی اصولی برای مقابله با این پدیده در ابعادشهری، محلی و کشوری بسیاری واجد اهمیت می باشد . امروزه علیرغم پیشرفت علوم و فنون ، دانش بشری از پیش بینی زمان و مکان وقوع این نوع عملیات به طور نسبی ناتوان است از این رو می بایست در قبال وقوع غیرقابل اجتناب آن مهیا و آماده بود پیشنهاد می شود تا برای شهرهای کشورمانبراساساصولمدوندرقالبیکساختارتشکیلاتیمنسجم،برنامهریزیمقابلهوکاهشاثراتنامطلوب،مدنظرقرارگیرد تا نسبت به کاهش اثرات این پدیده اجتناب ناپذیر عمل گردد .

برنامه مدیریت بحران تهدیدات بیولوژیک و بیوتروریسم باید بر اساس برنامه ملی تنظیم گردد که داشتن این برنامه ملی سبب روشن شدن نقش سازمان های درگیر در مدیریت بحران تهدیدات بیولوژیک است. در حال حاضر پیش نویس این برنامه تهیه گردیده و به تمامی حوزه ها جهت ارائه نظرات ارسال گردیده است. با توجه به این که در برنامه مقابله با تهدیدات زیستی، سازمان های بسیار متعددی مانند اورژانس، سیستم بهداشت و درمان، آتش نشانی، پلیس، هلال احمر، سازمان پدافند غیرعامل، سازمان مدیریت بحران، نیروهای امنیتی، بسیج، شهرداری ها و بر اساس نوع و محل حادثه سایر سازمان های تخصصی مانند آب و برق و سازمان دامپزشکی و کشاورزی و غیره نیز شرکت دارند بنابراینایجادهماهنگیومدیریتواحددرحضوراینهمهنیروباوظایفمختلفبسیارحیاتیاستدرغیراینصورتنهتنهابحران،مدیریتنخواهدگردیدبلکهمشکلاتبسیاریبروزخواهدنمود.

برای حل این معظل، کشورهای مختلف مدل های متفاوتی را بر اساس شرح وظایف سازمان های مسئول و مرتبط در بحران بیولوژیک طراحی نموده و با برگزاری مانورهای مختلف در سطح ملی و یا منطقه ای با کشورهای همسایه اقدام به آزمایش مدل مدیریت بحران طراحی شده نموده و در طی این مانور ها و پس از آن با برگزاری جلسات تخصصی و حضور اساتید و کارشناسان فن به بررسی و رفع نواقص احتمالی جهت طراحی برنامه مدیریت بحران نهایی و اجرای ان اقدام می نمایند.

بر اساس بند ۱۴ نظام جامع بیولوژیک جمهوری اسلامی ایران، مسوولیت اصلی مواجهه با همه گیری های حوادث بیولوژیک عمدتا بر عهده دو وزارتخانه بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت جهاد کشاورزی می باشد. بنابراین قرارگاه پدافند زیستی وزارت بهداشت  بعنوان یک مرکز سیاستگذار و هماهنگ کننده ملی با مشارکت کلیه دستگاه ها، سازمان ها و نهادهای مسئول در این حوزه طراحی گردیده است. در راستای مقابله با تهدیدات زیستی و بهره گیری از پدافند غیرعامل زیستی، قرارگاه پدافند زیستی مسولیت دارد با استفاده از تمام توان و ظرفیت وزارت بهداشت و حوزه های مرتبط عوامل را شناسایی و سپس رصد و پایش نموده و به هنگام وقوع مشکل، هشدار داده و اطلاع رسانیهای لازم را به عمل آورد و پس از آن به صورت هماهنگ با سایر نهادهای مرتبط و در قالب یکی ستاد مدیریت بحران و کنترل و فرماندهی به اتخاذ تصمیمات مهم بپردازد؛ این امر منجر به ارتقای آستانه مقاومت ملی، سلامت جسمی، روانی و اجتماعی و فرهنگ سازی در مواجهه با تهدیدات بیولوژیک در کشور خواهد شد

تظاهرات بالینی بیماری:

 بیماری MERS-COV  می تواند طیف گسترده ای از بیماری را از تب و علائم تنفسی خفیف (عفونت دستگاه تنفسی فوقانی ) ، اسهال ، ضعف و بی حال ایجاد نموده و در موارد شدید باعث عفونت پیشرونده ریه ها و نارسایی تنفسی ، نارسایی کلیوی یا نارسایی چند ارگان بدن گردد . هر چند بروز تب و اسهال به تنهایی یافته چندان شایعی نمی باشد اما در موارد( مخصوصا در شروع بیماری) دیده شده که تنها علامت بیمار تب یا تب و اسهال بوده است . شایع ترین تظاهرات بیماری تب و علائم تنفسی می باشد و تمام بیماران در دوره از بیماری خود علائم تنفسی را بروز می دهند. برخی بررسی ها نشان داده است که لنفوپنی نسبی در اوایل بیماری می تواند وجود داشته باشد و اگر در سیر بیماری افزایش INR، ترومبوسیتوپنی و لکوسیتوز بروز نماید، پیش آگهی مناسبی نخواهد داشت . افزایش آنزیم های کبد و کراتینین می تواند شواهدی به نفع آسیب کبد و کلیه باشد. هر چند طیف بیماری از خفیف تا شدید می باشد. اما در حال حاضر تعریف بیماری برای انجام مراقبت (Surveillance) بیماری به موارد شدیدی که نیاز به بستری در بیمارستان دارند ، محدود می شود.

 

تعریف بیمار مشکوک به کورونا ویروس

۱.      بیمار با علائم تنفسی یا اسهال و تب با شرح حال مثبت:

–        سابقه سفر کشورهای عربی جنوب خلیج فارس در دوهفته اخیر

–        سابقه تماس با بیمار مشکوک یا قطعی مبتلا به کرونا ویروس در دو هفته اخیر

–        سابقه تماس با مسافرینی که طی دو هفته اخیر از کشورهای عربی جنوب خلیج فارس بازگشته اند.

–        سابقه مصرف لبنیات غیر پاستوریزه و گوشت نیم پخته شتر و تماس با گوشت خام یا ترشحات بدن یا ذبح آن

 

۲.      فردی که جزء کادر درمانی یا بستگان  باشد:

–        بروز بیماری تنفسی شدید (مستلزم بستری) در پرسنلی که در بخشی که بیمارتنفسی در آن  بستری بوده است کارمی کرده است (حتی اگر بطور مستقیم از بیمار تنفسی مراقبت ننموده باشند)

–        بروز بیماری در خانواده یا گروهی از افراد که در زمان یا مکان مشخصی با هم بوده اند)خوشه

و در عرض ۲ هفته تعدادی از آنها (بیشتر از ۲ نفر) به بیماری تنفسی (CLUSTER= بیماری شدید (مستلزم بستری) مبتلا شده باشند.